ورق گالوانیزه چیست؟
ورق گالوانیزه اگر بدنبال شناخت ورق گالوانیزه هستید. و دوست دارید از کاربردهای آن و نحوه ساخت آن مطلع شوید پس همراه ما باشید. یکی از کاربرد های ورقه های گالوانیزه برای ساخت بدنه دستگاه صنعتی همچون : دستگاه میوه خشک کن میباشد. برای اطلاعات بیشتر تا انتهای مقاله با ما همراه باشید .
تعریف ورق گالوانیزه:
ترکیب آهن و فلز روی گالوانیزه است. میزان فلز روی استفاده شده بر ورق حدودا 100 الی 350 گرم بر متر مربع است. گالوانیزه در دو نوع رول فرم و فابریک تولید می شود. ورق فابریک گالوانیزه در اندازه های 2000 * 1000 میلی متر و 2500*1250 تولید می شود و با توجه به عرض و ضخامت آن وزن هر ورق حدود 5 الی 7 تن می باشد.
ورق رول گالوانیزه در ضخامت های مختلف و گوناگون تولید می شود و به بازار عرضه می شود. که از ضخامت 18 میل الی 6 میل و در عرض های 100 سانتی متر و 125 سانتی متر به بازار عرضه می شود.
ورق گالوانیزه از لحاظ شکل گیری کریستال ( گل ) گالوانیزه بر روی ورق، با توجه به سرعت سرد شدن ورق و مقدار روی استفاده شده در 3 دسته بدون گل، گل ریز و گل درشت تقسیم بندی می شود. برای حفاظت و مراقبت از ورق های گالوانیزه از 2 روش عملیات شیمیایی و روغن کاری استفاده می شود.
یکی از بزرگترین دغدغه هایی که سازه های فولادی با آن مواجه هستند، رطوبت است. سازه های فلزی در مقابل بسیاری از صدمات و بلاهای طبیعی مثل سیل، زلزله ، طوفان و آتش سوزی بسیار مقاوم هستند. و برای آنها مشکلی پیش نمی اید. اما اگر خوب پوشش داده نشوند، به مرور زمان و در بلند مدت رطوبت باعث زنگ زدگی در آنها می شود. همانطور که می دانید ورق های گالوانیزه در صنایع مختلف کاربردهای فراوانی دارند. و به دلیل آغشته شدن به فلز روی که پوشش خوبی برای آنها ایجاد می کند دچار پوسیدگی نمی شوند. به همین دلیل است که ورق های گالوانیزه بسیار طرفدار دارند و در صنایع از آنها استفاده می شود.
ورق های گالوانیزه اگر پوشش خود را از دست بدهند یا حتی بشکنند باز هم در برابر رطوبت مقاوم بوده و دچار زنگ خوردگی نمی شوند. ورق های گالوانیزه آنقدر کاربرد و استفاده مختلف دارند که حتی در استادیوم یا اتومبیل هم از ورق گالوانیزه استفاده می شود.
آبکاری ورق گالوانیزه ( گالوانیزاسیون) :
فرآیند گالوانیزه به این صورت است که عناصر فلزی در سطح میکروسکوپی تغییر و حفاظت یکنواختی را ایجاد می کنند و با توجه به روش های مختلف گالوانیزه کردن محصولات متفاوتی تولید می شود، که از نظر ضخامت و دوام و حتی ظاهر با هم فرق می کنند. محصولات فلزی کلا از دو طریق دو برابر زنگ زدگی مقاوم می شوند البته در هر دو روش این مکانیزم با فلز روی ( یعنی فولاد با فلز روی ) انجام می شود اما محصولی که تولید می شود با هم متفاوت است و فرق دارند که این 2 روش عبارتند از :
1 – روش حرارتی :
روش حرارتی یا در اصطلاح HOT_DIP.Galvanizing که معنی آن پوشش دهی آهن یا فولاد در مخزنی که در آن مذاب فلز روی موجود است. ( معنی دیگر فرو بردن آهن در مخزنی از مذاب فلز روی ) که این عمل را گالوانیزاسیون با روش غوطه وری گرم می گویند. پس از فرو کردن کامل فولاد یا آهن در مخزن فلز روی مذاب شده و خنک شدن فولاد یا آهن، این دو یعنی فولاد و روی به سختی روی هم قرار می گیرند و به یکدیگر چسبانده می شوند، که روی باعث ایجاد پوشش و محافظ بر روی فولاد می شود.
این عمل باعث می شود یکی از گزینه های مناسب از نظر مقرون به صرفه بودن، پایداری و دوام برای حفاظت از سازه های فولادی در برابر زنگ زدگی، استفاده از فولادهای گالوانیزه باشد. گالوانیزاسیون به سبک غوطه وری گرم یکی از قدیمی ترین و پر کاربردترین شیوه هایی است که در برابر زنگ زدگی و زنگ خوردگی از آن استفاده می شود.
البته به خاطر داشته باشید که شرایط محیطی و ضخامت روی که بر روی آهن و فولاد ایجاد می شود برای حفاظت از آهن در جلوگیری از زنگ زدگی نقش عمده و مهمی را ایفا می کند.
لایه محافظی که از مذاب فلز روی تشکیل شده 2 ویژگی بسیار مهم دارد:
1 – چسبندگی به فلز اولیه
2 – مقاومت در برابر اصطکاک
تعداد لایه محافظ که در فرآیند گالوانیزه کردن از مذاب فلز روی تشکیل می شود بیشتر از یک یا دو لایه است، به عبارت دیگر این لایه ایجاد شده جزئی از سطح فولاد را شکل می دهد. با توجه به مطالبی که در مورد گالوانیزه با روش حرارتی گفته شد.
این روش برای آن دسته از فلزاتی که در معرض موادی مثل اسید هستند مناسب نمی باشد و اصلا کاربردی ندارد. در اینجور مواقع برای حل این مشکل از جایگزین کردن فولاد زنگ یا Stainless steel بهره می شویم و از آن استفاده می کنیم.
2 – الکتروپلات یا ( الکتروگالوانیزه ) :
در این نوع پوشش محلول فلز سولفات روی با استفاده از برق بر ورق ها و نوارهای فولادی ساخته شده است. ضخامتی که در این روش پوشش می دهد از روش گالوانیزه گرم بسیار کمتر است. اما نسبت به روش گالوانیزه گرم، آهن یا فولاد سطح صاف تری دارد. یکی از نکته های مثبت در روش الکتروگالوانیزه این است که می توان کنترل ضخامت آن را به دست گرفت یا به بیان بهتر به طور دقیق آن را کنترل کرد.
چون پوشش محافظ بسیار سبک تر و نازک تر نسبت به روش قبلی می باشد. توجه داشته باشید که در روش گالوانیزه گرم، بدلیل اینکه لایه تشکیل شده از روی بسیار ضخیم بود، کار را برای رنگ آمیزی آن سخت می کرد ولی در روش الکتروگالوانیزه ورقی که تولید می شود ظاهر زیبا و براقی دارد و رنگ کردن آن نیز به مراتب آسان تر و ساده تر از روش قبلی می باشد.
به همین دلیل است که فولادی که در ساخت ماشین در بدنه آن بکار رفته با استفاده از روش الکتروپلات محافظت می شود.
مشخصات فولاد گالوانیزه:
1 – روی، باعث جلوگیری از رسیدن هرگونه مواد خورنده به فولاد یا آهن می شود. و عمدتا باعث افزایش مقاومت فولاد پوشش داده شده می شود.
2 – عمر مفید فولادی که پوشش روی دارد یا گالوانیزه شده بیش از 70 سال می باشد بدون نیاز به هیچ تعمیر
3 – تنها ماده ای که می تواند همچین پوششی برای فولاد یا آهن ایجاد کند، روی می باشد.
4 – پوشش روی حتی اگر دچار آسیب شود یا خراشیده شود باز هم از فولاد یا آهن که آن را پوشش می دهد محافظت می کند.
مزایای استفاده از ورق گالوانیزه:
قبلا هم اشاره کردیم که ورق گالوانیزه در صنایع مختلف استفاده های فراوانی دارد. به خصوص در ساخت و ساز که در این قسمت با برخی از مزایای آن آشنا می شویم:
- 1 – طول عمر مفید طولانی: از ورق های گالوانیزه اگر در محیط هایی که تماس آنها با مواد خورنده زیاد است و خورندگی بسیار بالا باشد، استفاده شود عمر مفید آنها بین 20 تا 70 سال می باشد که بستگی به نوع و محل قرار گرفتن فولاد در برابر مواد خورنده دارد.
- 2 – هزینه کمتر: همانطور که گفته شد ترکیب روی مذاب با فولاد، محصولی بسیار با کیفیت و با دوام را تولید می کند. روش گالوانیزاسیون نسبت به روش های موجود دیگر که برای جلوگیری از زنگ زدگی استفاده می شود، بسیار هزینه کمتری بابت تعمیر و نگهداری دارد. در مقایسه با محصولات فولادی دیگر شاید هزینه ای که در اول برای آن می کنید بالا و سنگین به نظر برسد اما بعد از اجرای آن به دلیل عمر مفید بالای این محصول، بهترین گزینه برای استفاده پیمانکاران می باشد.
- 3 – بازرسی آسان: سازه ها باید سالیانه مورد بررسی و بازرسی قرار بگیرند و این بررسی ها از طریق آزمایش های خاص صورت می گیرد که بسیار هزینه بر است اما ورق های گالوانیزه بدون نیاز به هیچ گونه آزمایشی و تنها از طریق چشم مورد بازرسی قرار می گیرند و برای آزمایش و کنترل کیفیت آن هزینه زیادی مصرف نمی شود.
- 4 – سختی : یکی از سخت ترین پوشش هایی که در بازار موجود می باشد گالوانیزه است. علاوه بر مقاومت بالا در برابر زنگ زدگی در زمان حمل و نقل از آسیب های احتمالی در امان می باشند.
- 5 – تمیز کردن آسان و راحت: برای تمیز کردن این محصولات می توانید از آب و یک عدد پارچه نرم استفاده کنید.
- 6 – صرفه جویی در منابع: قبلا هم گفتیم که فولاد گالوانیزه محصول بسیار با دوام و پایداری می باشد از همان حمام یا مخزن که در تهیه ورق گالوانیزه استفاده می شود می توان بارها و بارها از این حمام استفاده کرد.
- 7 – تطبیق پذیری و قابل اطمینان : این محصول کاملا استاندارد است و در تولید آن استانداردهای بین المللی کاملا رعایت می شود. پس کاملا قابل اطمینان می باشد و خیال مصرف کننده راحت می باشد.
نحوه نشخیص ورق گالوانیزه:
بسیاری از افراد در موقع خرید ورق گالوانیزه با مشکلاتی مواجه می شوند زیرا که نمی توانند اورجینال بودن آن را تشخیص دهند. پس بهتر است بدانید که ورق های گالوانیزه سطوح براقی دارند.و صیقل داده شده و از شفافیت فوق العاده ای برخوردار هستند. پوشش ورق های گالوانیزه حدودا بین 10 الی 275 میلی متر بوده و ضخامت آن معادل 0.18 الی 6 میلیمتر می باشد. از دیگر روش هایی که می توان ورق گالوانیزه را تشخیص داد، لیز بودن سطح آن می باشد. دستگاه میوه خشک کن
اما در این مرحله قصد داریم نحوه ساخت و تولید ورق گالوانیزه را برای شما توضیح دهیم:
مراحل ساخت و تولید ورق گالوانیزه با توجه به فرآیندی که برای آن مشخص می شود متفاوت است:
مرحله اول)
الف – آماده کردن ورق که اگر به صورت کویل باشد یا به صورت پیوسته گالوانیزه می شود یا ورق برش خورده
ب – چربی شویی ورق با استفاده از محلول سود
مرحله دوم )
الف – شستشوی محلول چربی که بر روی ورق باقیمانده
ب – زنگ زدایی ورق هایی که زنگ زدگی دارند با استفاده از محلول اسید کلریدریک
مرحله سوم )
الف – شستشوی ورق مجددا اگر زنگ زدایی روی ورق انجام شود
ب – فلاکس: در این مرحله سطح ورق با استفاده از ترکیب کلرید روی و عناصر دیگر که به آن فلاکس می گویند آماده عملیات می شود.
ج – هم دما کردن : برای جلوگیری از پاشیدن فلز روی مذاب به هنگام فرو کردن آهن یا فولاد در داخل مخزن یا حمام مذاب، از فرآیندی با نام پیش گرم برای هم دما کردن استفاده می گردد. معمولا دما تا 80 درجه سانتیگراد هم بالا می رود.
مرحله چهارم:
گالوانیزاسیون که قبلا به طور کامل توضیح داده شده است.
مرحله پنجم:
- ب – تمیز کردن محصول میوه خشک کن خانگی
- ج – بازرسی و ارزیابی نهایی
حالت دادن و فرم گیری ورق گالوانیزه : مهم ترین عامل در فرم دهی ورق های گالوانیزه ضخامت آن می باشد. ورق های گالوانیزه ای که ضخامت پایین دارند به خوبی و سادگی با دستگاه های ساده شکل می گیرند. ورق هایی که ضخامت بیشتری دارند در انواع اتصالات از آنها استفاده می شود. همانطور که گفته شدورق فولادی به تنهایی می تواند فرم دهی شود و به بازار عرضه گردد. مهمترین طرح هایی که در بازار از ورق گالوانیزه موجود می باشد، عرشه فولادی و کرکره ( سینوسی ) است.
